Cantigas atopadas: 134

Arriba, que abaixo non

Onde se dá a laranxa

Tamén se dá o limon

Fun morena, fun morena

Son morena, so-no tanto

Tamen o trigho é moreno

E fai o molete branco

Asubios e ajrús

no lughariño do Outeiro

asubios e ajrús

ti non era-lo primeiro

Hein-cho de dar, queridiña

hein-cho de dar, que o teño

o peine p'ra te peinar

e a cinta p'ra atá-lo pelo

A Arcos hei de volver

que me quedou a mantilla

no adro sen recoller

Mandei unha pedra ao río,

non quixo tomar asento:

malo de quen se namora

de nenas de pouco tempo

Daquel lado non hai rosas

que as quitaron das roseiras

deste lado si que as hai,

vivan as mozas solteiras!

Miña mai, miña maiciña

miña mai do corazón

moitas mais hai polo mundo

pero como a miña non

Acabóusem'o tabaco

acabou-se-m'o fumare

acabaron-se-m'as falas

que tiña para che dare

Manüel fixo unha fonte

botou-ll'o bico de prata

as mozas non beben nela

Manüel todo se mata

Manüel fixo unha fonte

botou-ll'o bico de vidro

as mozas non beben nela

Manüel mata-se vivo

Manüel fixo unha fonte

botou-ll'o bico de pedra

as mozas non beben nela

Manüel todo rabea

Os mociños que hai aghora

E mai-los que aghora vén

Pegha-ll'a rábia no corpo

Porque lle a barba non vén

Tanto vestido branco

Tanta farola

E o caldeiro no lume

con ághua sola*

O carballo da Portela

dá catro clases de frutos

bughallas e bughalletes

landras e mazás do cuco

Pensar, moito; e falar, pouco

que o moito falar é vicio

e o dar palabras ao vento

é sementar no camiño

Ai, Marín, Marín

Ai, Bueu, Bueu

Te-las pernas neghras

Hei-chas lavar eu

Vai-te d'aí non m'atentes

Que collo a culler do caldo

Bato-che coela nos dentes

O carballo da Portela

Dá tres carros de madeira

Un p'ra min, outro p'ra ti

Outro para que-no queira

Miña nai e mai-la tua

quedan no rio berrando

por culpa dunha ghaliña

que ten amores co ghalo

Unha pera, duas peras

non daba máis a pereira

unha era para o xastre

e outra para a costureira

Xa fun a Marín

xa pasei o mar

xa comín laranxas

do teu laranxal

Asubía, que vai vento

Tamén ch'eu asubiaba

cando era do teu tempo

Chamáchesme piro cairo

porque nacín en xaneiro

deixa vi-lo mes de maio

qu'eu subirei ò poleiro

Aluméame, luceiro

Para ir e vir de noite

A ese lughar de Loureiro

Joseíño, Joseiote

Cando afeite-la barba

Afeitará-lo bighote

Por comer chiculate

murió la reina *

que se foda, carallo

por ghaldrumeira!

Alabado seia* dios*

que xa veu a barateza

van os homes a real

catro van nunha peseta

Arriba, pandeiro roto!

abaixo, manta mollada!

Onde estean as mulleres

Os homes non valen nada

O carballo da Mirteira

ten a folla revirada

que lla revirou o aire

unha noite de xiada

Aleghria, aleghria.

Eu ben sei onde a haie,

indo polo rio arriba

no muíño de meu pai.

Hei-chas de dar, Manueliño

Hei-chas de dar se as teño

Papas de millo miudo

Feitas no pote pequeno

Ou porque non queres

Ou porque non sabes

Ou porque che faltan

As habelidades

Canta Lola, canta Lola

qu'eu iso non cho desprezo

Na feira todo se vende:

cada burro, no seu prezo

Eu canto porque non sei

Se soubera, non cantaba

Canto por lle dar nos ollos

A quen de min marmuraba

Gharghanta, miña gharghanta

Miña gharghanta de neve

Non vou a parte do mundo

Gharghanta, que te non leve

Asubias-me de lonxe

Como can que vai perdido

Eu non che son can de caza

Que atenda por asubio

Cando canto unha cantigha

Todos miran para min

Fato de bocas abertas

Na miña vida tal vin

Hei de facer unha ponte

da casca dunha urceira

para me pasiar nela

desd'Alén par'A Cruxeira

Volai-ven o teixughiño

de righeiro en righeiro

pica-ll'a mosca no rabo

non pode parar no eido

Miña soghra aforradora

do que non pode ghastare

inda ten un unto vello

dun porco que ha de matare

Unha boa cantadora

teño-a de par de min

Se me perghuntan por ela

Direi-lles que non a vin

A folla do castiñeiro

ela, de verde, non roxe

moito traballiño ten

andar atrás de quen foxe

Silva verde, non me prendas

que non 'tou na minha terra

Nunca silva me prendiue

Que non me ceivara dela

Tropecei, caín na lama

e logho m'alevantei

sacudín o meu capote

conforme estaba, quedei

Se chove, deixa chover

se orballa, deixa orballar

qu'eu ben sei dun abrighiño

onde m'hei d'ir abrighar

Vamo-nos d'aqui que é hora

Pasa o carro das estrelas

por riba das casas novas

Aperta o sapato

E aperta, José

Aperta o sapato

Que che cai do pé

Veña a peste, veña a peste

pola folla do tabaco

e que veña polos homes

que non queden senón catro

Adeus, vellos; adeus mozos

Adeus, rapaces pequenos

Dade-nos o aguinaldo

Que ata o ano non volvemos

Axudame compañeira

axudame aquí María

qu´eu non me podo axudare

desta miña gargantiña

As mulheres do Seixido

por moito que digan delas

som as que levam a palma

em debaixo das estrelas

Branca de nacemento

encarnada no meu viver,

solo me poño de luto

cando me eu me quero morrer

Non quero nada co cuco

que se marcha moi sobervio

quérome cos paxariños

que quedan aquí, no inverno

Niñodaguia, Niñodaguia

se non foras tan mollado

habiámoslle pór no medio

un carabel encarnado.

Cacharreiros non chos quero

porqu'andan na cacharrada

tódolor cacharreiriños

teñen a muller torrada

Hei d'ir á túa seitura,

Ai! hei d'ir á túa seghada,

hei d'ir á túa seitura

qu'a miña vai acabada.

Carballeira de San Xusto,

carballeiriña enramada,

naquela carballeiriña

perdín a miña navalla.

Aghora que veu a noite

Xa vén a nosa aleghría,

tristura pró noso amo,

que se ll'acabou o día.

Segha miña fouce segha

por iste panciño raro,

ándoche ghañando a vida

cómprem'andar con cuidado.

O almorzo cedo, cedo,

o xantar cedo, cediño,

a merenda con coidado

e a cea con coidadiño.

O cantar do arrieiro

éche un cantar que namora,

cántano no chao da Limia

resoa na Feira Nova.

Casadiña de tres días,

mandou traballar ao home,

traballa home, traballa!

quen non cho ten, non cho come

Segha miña fouce segha,

Segha por baixo de mao,

Ándoche ghañando a vida,

Mociñar de San Cibrao

De Portugal me mandaron

un plato de rico mollo,

o corazón dunha pulga

e o rabo dun piollo.

Moi boas noites señores,

Xa se me apaga o candil,

Xa se me pechan os ollos

Coas ghanas de durmir.

Na aldeíña de Paredes

Teño quen me queira benhe

teño tíos, teño primos,

teño o meu amor taménhe

Arrimeim'on pino verde

A ver si me consolaba,

o pino com'era verde

ó me ver chorar, choraba

Para Carballo vou rindo,

para Verdillo cantando,

Par' a parroquia de Bértoa,

Vou como a troita nadando

Aghora que veu a noite,

veu a miña reghalía,

veu a tristura do amo

porque s'acabou o día.

Cabalo, meu cabaliño,

eu non sei que pode ser,

cando che dou a cebada

tu pídesme de beber.

Indo de cara a Berermo

Tódolos aires me levan,

Indo de car'autro lado

Nin aires nin cousa "buena"

Indo de cara a Berermo

carabeles encarnados

indo de car'autro lado

todo silvas nos valados.

Baila María, baila,

baila con ela

se ti non tes refaixo

préstacho ela,

baila Manoeliño, baila con ela.

Manoel, Manoeliño,

Manoel corre de présa,

empatoulle a camisa

e Manoel foi de cabeza.

Viva o río, viva o río,

viva o río do Riós,

viva o río, viva o río

que do Riós somos nós.

Esta vai por despedida,

esta vai por carricoche,

esta vai por despedida,

"hasta mañana a las doce".

Eí vos vai a despedida,

eí vos vai a derradeira,

acabouse o chiculate

rompeu a chiculateira.

Ar mociñar de Parada

non saben fiar o liño

ándanche de porta en porta

que llo fíen delghadiño.

A muller que capa os homes

vive nos campos de Noia

fuxí homes, fuxí homes

velaí vén a capadora

A muller p'ra ser bonita

ten que ter a cinta baixa

e a barrigha pequeniña

pra que asente o pau na caixa.

Vale máis un toxo verde

prantado na miña horta

ca unha mala veciña

d'arredor da miña porta

Hai tanto burro a mandare

en homes de intelixéncia

que às veces dou en pensare

que a burrámia é unha céncia

Porque canto e me adevirto

dinme que non teño pena.

Lévoia toda por dentro

coma se non a tivera.

Cuidas que porque falamos

xa me colles pola mau

Nunca fun afecionada

Da fruta que cai ó chau

Miña nai o pote ferve

e a da verdura non vén

Ela como é tan bonita

Algún enrediño ten

Lughariño de Freás

de lonxe parece vila

se non foran os penedos

que ten ao lado de riba.

Baixa abaixo Castelaus

que Porqueira xa beixou

Faramiñás leva a rama

porque sempre a levou.

Alto Couso, alto Couso,

Xusticia nas Guimarás,

as Carballás, as da Touza,

bruxas as d'Armeirá.

O cura de Vigo é xastre,

e o de Marín mariñeiro,

e o d'Orense afiador,

e o de Vilar Cerralleiro.

O cura de Vigo é xastre,

e o de Marín mariñeiro,

e o d'Orense afiador,

e o de Vilar Cerralleiro.

Chamácheme turbisquiña

herba que o gado non come,

vale máis ser turbisquiña

ca muller de rüin home.

Séntat'eiquí queridiña

tu nunha pedra ll'eu noutra

axudarasme a lavar

este cestiño de roupa.

Eu cantos xa sei un cento

e máis unha sepitiña

e se m'apurades moito

desátoll'a baraciña.

Seica se levaba a auga,

seica da auga se leva,

ar mociñas de Melón

cantan que firen a terra.

Ao carballo caill'a folla,

i-ao castiñeiro a castaña,

i-aor mociños que hai agora,

caille-lo coiro, qu'anda a raña.

Chanto qu'estás no canizo,

bot'as castañas abaixo,

se non che teño mandil

ampárochas no refaixo.

Arredondáchem' a saia

arredondáchem'o mandil,

arredondáchem'a saia

barriga de tamboril.

Xan Guindán foi á feira,

foi a feira das culleres,

si mo vedes por aí

tiraimo d'entr'as mulleres.

A muller de Xan Guindán

e máis outra qu'elí había

tiraron co Xan Guindán

ó medio da romería.