Cantigas ao chou
No intre da Guerra Civil en 1936, a Casa do Pobo de Deán era domicilio social da “Federación de Agricultores y Obreros del Ayuntamiento de Cerdedo”, incorporada á CNT en 1933 e composta por 9 sociedades de Pedre, Lourido, Folgoso, Cerdedo, Castro, Tomonde, Figueiroa, Bugarín e Quireza.
Tras o golpe militar, foi saqueada polos falanxistas. Incautada o 3/07/1937 polo réxime franquista para a Delegación Nacional de Sindicatos de F.E.T. y de las J.O.N.S. e inscrita ao seu favor no rexistro da propiedade o 1/2/1939, en 1943 o estado do edificio de 81 m² era bó e o inmoble estaba valorado en 5.000 pts.; non obstante, no ano 1968 o edificio de 106 m² xa era unha ruína valorada en 58.000 pts.
Nos anos 80 do século pasado, o edificio pasou á propiedade da Xunta de Galicia que, á súa vez, cedéuno ao Concello, ata que o local foi restaurado no ano 2002 para uso dos veciños do lugar.
O 2 de febreiro de 1907 abría as portas a Casa do Pobo de Deán, sede da “Sociedad de Agricultores del Ayuntamiento de Cerdedo”, diante de 1500 persoas chegadas de todo o Concello. No acto, estiveron presentes as sociedades agrarias de Bugarín (afiliada á UGT dende 1906), Cerdedo (constituída o 8/05/1902 e integrada daquela na UGT), e a de “Canteros y Oficios Varios” de Castro (creada o 16/04/1906 e afiliada naquela altura á UGT).
Máis tarde, a “Federación de Agricultores y Obreros del Ayuntamiento de Cerdedo”, foi constituída no ano 1920 e a Casa do Pobo de Deán pasou a ser o seu domicilio social.
A casa foi construída en terreo comunal por subscrición popular, na que se distinguiron os emigrantes cerdedenses no Brasil e outras repúblicas americanas, e coa aportación voluntaria de traballo e materiais; posuía botica e médico para casos de necesidade, así como unha cooperativa de seguros para o gando. Tiña tamén unha placa de marbre onde figuraba a data de inauguración e a súa pertenza á “Sociedad de Agricultores del Ayuntamiento de Cerdedo”. Esa placa foi retirada en 1936 e depositada no Concello, sen que se saiba onde está na actualidade.
No seu interior adoitabanse facer mitins de celebración do 1º de Maio e do 14 de Abril.